Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Người cũng chỉ rõ: “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”. Những lời dạy ấy đến nay vẫn giữ nguyên giá trị, bởi mọi chủ trương, đường lối của Đảng dù đúng đắn đến đâu cũng phải thông qua con người để đi vào cuộc sống.
Lịch sử dân tộc cũng đã sớm đúc kết vai trò đặc biệt của con người đối với sự hưng thịnh của quốc gia. Trong văn bia tiến sĩ khoa Nhâm Tuất năm 1442 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Thân Nhân Trung viết: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao; nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp”. Từ “hiền tài” của cha ông đến “cán bộ là cái gốc” trong tư tưởng Hồ Chí Minh có sự gặp gỡ sâu sắc: con người là nhân tố quyết định sức mạnh của tổ chức và sự phát triển của đất nước.
CÁN BỘ PHẢI NGANG TẦM NHIỆM VỤ MỚI
Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương xác định cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác cán bộ là khâu “then chốt” của công tác xây dựng Đảng. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; gắn phân cấp, phân quyền với giao quyền, ràng buộc trách nhiệm và tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực.
Nhìn vào thực tiễn hôm nay, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết. Đất nước đang đứng trước những thay đổi lớn về mô hình tổ chức bộ máy, phương thức quản trị, chuyển đổi số và hội nhập. Công việc của Nhà nước ngày càng đòi hỏi tốc độ xử lý nhanh hơn, khả năng phối hợp liên ngành cao hơn và tính minh bạch lớn hơn. Người cán bộ không thể chỉ “làm đúng quy trình” mà phải biết giải quyết vấn đề.
Đặc biệt ở cơ sở, nơi trực tiếp tiếp xúc với người dân, cán bộ phải vừa nắm chắc pháp luật, vừa hiểu thực tiễn; vừa có năng lực chuyên môn, vừa có kỹ năng dân vận; vừa biết sử dụng công nghệ, vừa có khả năng xử lý những tình huống phát sinh trong đời sống. Vì thế, câu hỏi quan trọng không chỉ là cán bộ có đủ bằng cấp hay không, mà là có đủ năng lực để hoàn thành nhiệm vụ và tạo ra kết quả thực chất hay không.
Xây dựng đội ngũ cán bộ – “gốc” của công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng
KHÔNG NÉ TRÁNH NHỮNG “ĐIỂM NGHẼN”
Một trong những yêu cầu quan trọng của xây dựng, chỉnh đốn Đảng là phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật. Trong thực tế, vẫn còn một bộ phận cán bộ có biểu hiện ngại khó, ngại va chạm, sợ trách nhiệm; có nơi còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại, làm việc theo lối mòn. Có cán bộ nắm văn bản nhưng thiếu khả năng vận dụng; có người quen giải quyết công việc theo kinh nghiệm nhưng chưa cập nhật kịp yêu cầu quản trị hiện đại; có người còn hạn chế trong ứng dụng công nghệ và khai thác dữ liệu.
Đáng lưu ý là tâm lý “sợ sai” nếu không được nhìn nhận đúng có thể trở thành lực cản đối với đổi mới. Thận trọng trong công việc là cần thiết, nhưng thận trọng không đồng nghĩa với né tránh. Cán bộ phải biết phân biệt giữa việc không được làm vì trái pháp luật với việc được làm nhưng không dám làm vì sợ trách nhiệm.
Không dung túng sai phạm nhưng cũng không để nỗi sợ trách nhiệm làm triệt tiêu tinh thần đổi mới là yêu cầu cần được xử lý hài hòa. Cán bộ phải dám nhận việc khó, dám chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền, dám đề xuất giải pháp mới và dám nhận khuyết điểm khi chưa hoàn thành nhiệm vụ.
ĐÁNH GIÁ CÁN BỘ PHẢI BẰNG “SẢN PHẨM”
Nếu đánh giá không đúng sẽ dẫn đến dùng người không đúng. Người làm tốt nhưng không được ghi nhận sẽ giảm động lực; người năng lực hạn chế nhưng vẫn được bố trí, sử dụng sẽ làm giảm chất lượng bộ máy.
Do đó, đánh giá cán bộ phải ngày càng thực chất hơn, toàn diện hơn và dựa trên kết quả công việc. Không nên chỉ nhìn vào số lượng cuộc họp, số lượng văn bản hay việc cán bộ có “hoàn thành nhiệm vụ” trên giấy hay không. Cần nhìn vào sản phẩm cụ thể: công việc có được giải quyết đúng hạn không; người dân có hài lòng không; có sáng kiến tháo gỡ điểm nghẽn không; cán bộ có chủ động tham mưu, dám nhận việc khó và chịu trách nhiệm không ?
Đối với cán bộ cơ sở, đôi khi “sản phẩm” không phải là một văn bản. Một mâu thuẫn được hòa giải trước khi trở thành điểm nóng là một kết quả. Một nguy cơ được phát hiện sớm và xử lý kịp thời là một kết quả. Một người dân được hướng dẫn tận tình, không phải đi lại nhiều lần là một kết quả. Một thanh thiếu niên được tuyên truyền, giáo dục để không tiếp tục vi phạm pháp luật cũng là một kết quả.
NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU PHẢI LÀ “ĐẦU TÀU”
Người đứng đầu sâu sát thì cấp dưới có xu hướng sâu sát. Người đứng đầu dám chịu trách nhiệm thì cấp dưới có thêm động lực hành động. Ngược lại, nếu người đứng đầu né tránh, đùn đẩy hoặc chỉ quan tâm đến việc “không mắc lỗi”, rất khó xây dựng một tập thể năng động.
Vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ phải bắt đầu từ xây dựng đội ngũ người đứng đầu. Người đứng đầu phải vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có năng lực quản lý, vừa biết tập hợp cán bộ và có tinh thần nêu gương.
Không thể yêu cầu cấp dưới gần dân nếu người đứng đầu xa dân. Không thể yêu cầu cán bộ học tập, đổi mới nếu lãnh đạo không chịu đổi mới. Không thể yêu cầu cán bộ dám chịu trách nhiệm nếu người đứng đầu chỉ tìm cách né tránh trách nhiệm.
Đồng thời, quyền hạn của người đứng đầu phải gắn với trách nhiệm và kiểm soát quyền lực. Trao quyền không có nghĩa là buông lỏng kiểm tra; phân cấp không có nghĩa là không chịu giám sát.
“TỰ SOI, TỰ SỬA” ĐỂ CÁN BỘ TRƯỞNG THÀNH
Xây dựng, chỉnh đốn Đảng không chỉ là xử lý những trường hợp vi phạm. Quan trọng hơn là làm cho mỗi tổ chức Đảng và mỗi cán bộ có khả năng tự nhận diện hạn chế và tự sửa chữa.
Kết luận Hội nghị Trung ương 4 khóa XIII về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi và xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
Ở cơ sở, “tự soi, tự sửa” có thể bắt đầu từ những câu hỏi rất cụ thể: đã thực sự hiểu nhiệm vụ chưa? Đã cập nhật đầy đủ quy định pháp luật chưa? Có thực sự nắm địa bàn, nắm tình hình không? Có lắng nghe người dân không? Có chủ động giải quyết công việc hay vẫn còn trông chờ? Có làm chủ công nghệ và phương thức làm việc mới không?
Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 16/6/2022 xác định nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Tự phê bình phải gắn với biện pháp sửa chữa, người phụ trách và thời hạn hoàn thành.
LẤY NHÂN DÂN LÀM THƯỚC ĐO
Một đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực và uy tín không thể chỉ được đánh giá trong nội bộ tổ chức. Nhân dân là nơi kiểm chứng cuối cùng.
Một cán bộ có thể hoàn thành đầy đủ hồ sơ nhưng nếu thường xuyên gây phiền hà cho người dân thì chưa thể nói là hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ngược lại, một cán bộ làm việc ở địa bàn khó khăn, luôn gần dân, tận tình hướng dẫn, giải quyết công việc đúng pháp luật và được người dân tin tưởng thì đó chính là một cán bộ có uy tín thực chất.
Phát huy vai trò của Nhân dân trong công tác cán bộ, trong đó có việc lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng của người dân đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý, là hướng cần tiếp tục quan tâm. Bởi xây dựng Đảng suy cho cùng là để Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh; chính quyền ngày càng hiệu lực, hiệu quả; và Nhân dân ngày càng tin tưởng.
ĐẦU TƯ CHO CÁN BỘ LÀ ĐẦU TƯ CHO TƯƠNG LAI
Công tác cán bộ phải hình thành một quá trình liên tục: phát hiện - lựa chọn - đào tạo - rèn luyện - bố trí - sử dụng - đánh giá - kiểm tra - sàng lọc. Cán bộ trẻ cần được giao việc để trưởng thành; cán bộ có kinh nghiệm cần phát huy vai trò truyền nghề; người có năng lực phải được tạo môi trường để cống hiến; người không đáp ứng yêu cầu phải được đào tạo, bố trí lại hoặc sàng lọc phù hợp.
Trong thời đại chuyển đổi số, kiến thức hôm nay có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu. Người cán bộ nếu dừng học tập sẽ rất khó theo kịp nhiệm vụ. Bởi vậy, tự học, tự rèn phải trở thành nhu cầu thường xuyên của mỗi cán bộ, đảng viên.
Từ tư tưởng “hiền tài là nguyên khí” của Thân Nhân Trung đến tư tưởng Hồ Chí Minh về “cái gốc” của cán bộ có thể thấy một chân lý xuyên suốt: muốn tổ chức mạnh phải có con người mạnh; muốn Đảng mạnh phải xây dựng được đội ngũ cán bộ vừa có đức, vừa có tài, có bản lĩnh, năng lực và uy tín.
Trong giai đoạn mới, yêu cầu ấy phải được biến thành cách tuyển chọn cán bộ công tâm hơn; đào tạo thực chất hơn; đánh giá bằng sản phẩm rõ hơn; kiểm soát quyền lực chặt hơn; bảo vệ người dám nghĩ, dám làm đúng hơn; sàng lọc người yếu kém quyết liệt hơn và phát huy mạnh hơn vai trò giám sát của Nhân dân.
Xây dựng, chỉnh đốn Đảng từ gốc chính là xây dựng con người. Một cán bộ tốt có thể làm thay đổi một công việc. Một tập thể cán bộ tốt có thể làm thay đổi một cơ quan. Một đội ngũ cán bộ mạnh có thể tạo nên một nền quản trị hiệu quả.
Muốn xây dựng Đảng vững mạnh, trước hết phải chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ. Muốn cán bộ tốt, phải bắt đầu từ từng cán bộ biết tự soi, tự sửa, dám chịu trách nhiệm, tận tâm với công việc và hết lòng phụng sự Nhân dân. Đó chính là cách bồi đắp “nguyên khí” của Đảng từ cơ sở./.
T/h: Ma Phúc Phan - Chi bộ Công an xã Lực Hành
